Packraften op de Isar, van bron naar Bad Tölz

Na de wildwater cursus willen we zelf nog een tocht van een paar dagen maken met onze packrafts. We hebben het idee dat we veel geleerd hebben en willen dat graag in de praktijk brengen. We zoeken in onze DKV Kanuführer, het boek White Water North Alps en bij kajaktour.de en vinden twee rivieren die in aanmerking komen: de Isar en de Salza. Na veel wikken en wegen en staren naar waterstanden gaan we voor de Isar.

We vinden een voorbeeldtocht op internet. Het stuk Scharnitz tot Wolfsrathausen is in juni 2009 gedaan in packrafts en duurde drie dagen.  Bij outdoor bedrijf Nature Lounge zijn helmen en wetsuits te huur. Helaas zijn geen waterhoogtes of debieten vermeldt in de voorbeeldtocht. We gaan met de auto naar Scharnitz en op zoek naar Nature Lounge. Zonder bescherming tegen het koude water willen we geen Alpenrivier in. Morgen gaat het regenen, maar daarna komt er vier dagen goed weer aan. Als we morgen wetsuits kunnen huren, kunnen we de vier dagen erna varen in mooi weer. Past precies.

Helaas, Nature Lounge bestaat nog wel, maar verzorgt alleen maar uitjes met Lama’s, wat door de lokale VVV wordt bevestigd. De vrouw bij de VVV vertelt dat er geen kajakbedrijven in de buurt liggen. De eerste winkel die iets verkoopt wat met kajakken te maken heeft, zit in Garmisch-Partenkirchen. Een beetje teleurgesteld gaan we terug naar de camping. We zien er tegenop om naar Garmisch-Partenkirchen te rijden en er daar erachter te komen dat we toch geen wetsuits kunnen huren. Op internet zoeken we naar alternatieven: Kajak school Source2Sea in de buurt van Innsbruck adverteert met verhuren van wetsuits. We zien geen openingstijden, dus rijden op goed geluk ernaartoe.

Aan de deur hangen wel openingstijden. Wij komen natuurlijk aan buiten deze openingstijden, maar gelukkig is er iemand aanwezig die ons het materiaal wil verhuren. We krijgen een telefoonnummer mee om een afspraak te maken om ze terug te brengen. Hij vertelt er meteen bij dat de openingstijden op de deur indicatief zijn. Wij zijn blij dat we op pad kunnen.

Het plan is om de Obere Isar te bevaren vanaf de camping. Na een overnachting op de camping pakken we de tassen om en gaan we nog drie dagen de Untere Isar bevaren. We kunnen moeilijk inschatten hoe ver we kunnen komen in drie dagen omdat we geen vergelijk hebben van debieten. We weten dat het water eigenlijk net te laag staat en houden er rekening mee dat het langer kan duren als we stukken moeten lopen. Langs het traject is het mogelijk om op verschillende punten af te breken en met het openbaar vervoer terug te gaan naar de camping.

Obere Isar

Pete Bandtock: “Every time we do this run, we are simply buzzing to repeat it immediately.”

Er loopt een karrespoor vanuit het dorp naar de instap, maar die is verboden voor alle verkeer. Voor kajaks is een taxidienst die je naar de instap brengt. Wij gaan te voet richting de instap. Er is laagwater: volgens het meetstation is de waterstand 112.7 cm, terwijl er minstens 115 cm nodig is voor een bevaring. Als er te weinig water is bij de instap, kunnen we altijd wat verder stroomafwaarts instappen.

In het deel van de instap tot aan de eerste nauwe vallei staat inderdaad te weinig water. We zijn de hele tijd aan het slalommen om rotsen en bomen te ontwijken en raken talloze keren de bodem. We komen de Isar Cataract ongeschonden door, maar de manier waarop verdient geen schoonheidsprijs.

01
Obere Isar.

Na de Cataract gaan we de eerste nauwe vallei in en staat er eindelijk genoeg water. Vanaf hier is het peddelen met een grote glimlach. Het is hard werken, maar erg leuk. Dit zal doorgaan totdat we terug zijn bij Scharnitz.

De eerste vallei bestaat uit een continue afdaling over kleine plateaus. Er zijn geen eddies om op elkaar te wachten of even te rusten. Daarna opent het dal zich weer en wordt het water iets rustiger. Je kunt hier genieten van het uitzicht op het Karwendel massief.

02
Obere Isar.

De tweede vallei is iets gemakkelijker, iets rotsiger met meer eddies. Let hier op het punt waar de Gleierschbach in de Isar stroomt: als je links kijkt, zie je het erg mooie en smalle Gleierschbachtal. In de buurt van Scharnitz moet er opgepast worden voor baggerwerken met een kabel door de rivier. Goed opletten op werkdagen! In de beschrijving van dit stuk van de Isar stond een dam beschreven met ijzeren staven die wij niet tegen zijn gekomen, zelfs niet bij dit lage water.

Untere Isar

We gaan verder stroomafwaarts vanuit Scharnitz. Bij de grens moeten we uit het water en omdragen: Er ligt daar een dam van grote rotsblokken met daarbij meerdere grote, roestige ijzeren staven. Waarschijnlijk geen probleem met een kajak, maar met onze opblaasbare packrafts proberen we toch zoveel mogelijk scherpe objecten te vermijden. Bij dit lage water steken ze net een paar centimeter boven het wateroppervlak uit. Als het water iets hoger staat, zijn ze waarschijnlijk niet te zien.

04
Omdragen bij de grens in Mittenwald.

In Mittenwald volgen nog twee onbevaarbare stukken met veel te veel rotsen. Daarna peddelen we rustig verder door Mittenwald.

07
Mittenwald.

De volgende hindernis ligt bij Krün. Er ligt daar een klein stuwmeer om elektriciteit op te wekken. Bij het begin van het meer staat een bord dat je aan de linkerkant uit het water moet en bevaren niet toegestaan is. Je loopt dan over de brug naar de andere kant en kan dan na de stuwdam weer instappen.

09
Omdragen voor de dam bij Krün.

kajaktour.de: “Man könnte fast meinen, dass man nicht mitten in Europa sondern irgendwo in Kanada ist.”

Na Wallgau verandert de rivier ineens van karakter. Tot nu toe was het een redelijk snel stromende rivier gevuld met rotsblokken. Nu vertakt de Isar zich meerdere malen en stromen deze beekjes door één grote, brede grindbak vergezeld met omgevallen bomen en drijfhout. We volgen deze vertakkende, kronkelige beek en moeten meerdere malen uitstappen omdat het niet diep genoeg is om te bevaren. Later zien we dat de waterstand bij Rißbachdücker maar 16 cm was. 23 cm is minimaal nodig voor een bevaring en er wordt geadviseerd dat het pas lekker varen is bij een waterstand van 30 cm.

In dit deel van het Isartal, van Krün tot Vorderriß wordt veel wild gekampeerd. We komen een aantal mensen tegen in open kano’s, die hun tentje al opzetten langs de kant.

11

Als we de volgende dag wakker worden is de rest van de wereld in een dikke mist gehuld. We kunnen met moeite de andere kant van de Isar zien. We ontbijten, pakken alles in en vertrekken weer. Al snel moeten we uitstappen bij de dam en meetpunt in Vorderriß. De mist is ondertussen bijna helemaal opgetrokken.

16

Vandaag schiet het niet op. We moeten erg vaak uit de boot omdat de waterstand te laag is en we komen veel dammen tegen. Het is een mooi stuk, maar het in- en uitstappen kost erg veel tijd. Vlak voor de Sylvenstein-Stausee wordt grind gewonnen. Er rijden daar grote vrachtwagens af en aan, volgeladen met kiezelstenen. Ze rijden plankgas en we moeten regelmatig in de berm achter onze packrafts schuilen. We gaan direct na de brug het water in om er na twee minuten weer uit te moeten voor de echte dam. Helaas.

17
Sylvenstein Stausee.

We zijn blij om eindelijk het stuwmeer op te kunnen varen. Helaas staat er windkracht vier tegen, dus ondanks ons harde peddelen doen we er lang over om aan de andere kant te komen. Bij de dam zijn werkzaamheden waardoor we pas een stuk verder weer verder kunnen met varen.

Onze boten blijken een bijzondere aantrekkingskracht te hebben op kinderen. Als we aankomen bij de instap na het stuwmeer is er een familie aanwezig met vier kinderen. Eén van de kinderen zit zowat in Fred zijn boot als hij de rugzak aan het klaarmaken is voor vertrek. Ze blijven net zo lang kijken totdat we weggevaren zijn.

Na de instap komen drie leuke drops. Elke drop is hoger dan de vorige, maar gemakkelijk bevaarbaar. Aan deze kant van de stuwdam is het waterniveau gelukkig hoog genoeg om lekker door te kunnen varen. Even waren we bang geweest dat we de rest van deze tocht zouden moeten lopen door de lage waterstand.

18
Drop na de Sylvenstein Stausee.

19
Drop na de Sylvenstein Stausee.

Bij Winkl moeten we nog één keer omdragen voor een dam. Dit tweede deel van de dag gaat verrassend snel. De rivier stroomt weer wat sneller en we kunnen lekker doorvaren zonder uit te moeten stappen. We passeren de dam in Lengries en zetten onze tarp neer op een eilandje in de Isar even buiten Lengries. Het eilandje zit vol met bijtende, rode mieren, maar we vinden nog net een mierloos stukje dat groot genoeg is voor onze tarp en twee packrafts.

21
Bivak op een eilandje na Lengries.

Er is nog maar een klein stukje over tot de uitstap bij Bad Tölz. We spelen nog wat met het in- en uitgaan van eddies, maar bereiken Bad Tölz toch eerder dan verwacht. Het is nog flink zoeken naar het station, maar tegen de middag zitten we dan toch in de bus op weg naar de camping. Een paar uur en twee overstappen later zijn we terug in Scharnitz. Alweer een veel te vroeg einde van een mooie tocht.

23
Uitstap bij Bad Tölz.

Klik hier om alle foto’s te bekijken.

Film

Bibliografie

Pete Bandtock – White Water North Alps
Rivers Publishing U.K.ISBN 0-9519413-9-9

DKV-Auslandsführer Band 1 – Österreich/Schweiz
Deutscher-Kanu-Verband-Verlag
ISBN 978-3-937743-19-6

WK322: Wetterstein – Karwendel – Seefeld – Leutasch – Garmisch-Partenkirchen
Wander-, Rad- und Freizeitkarte, Freytag & Berndt
1:50 000

182: Isarwinkel, Bad Tölz, Lenggries
Wandern – Rad – Skitouren, Kompass
1:50 000

Wild water cursus

Adam Gray: “You learn the most if you stay inside the boat.”

We zijn in de Alpen en hebben onze packrafts mee. Na onze prachtige packraft-tochten in Frankrijk willen we hier ook wel varen. Onze eerste rivier is de Rienza. De rivier is een stuk imposanter dan wat we tot nu toe gedaan hebben. We stappen in en een paar kilometer later weer uit. Een week later proberen we het opnieuw bij de Drau, maar blazen de packraft niet eens op. Dit zijn serieus andere rivieren. Technisch misschien niet moeilijker dan wat we tot nu toe gedaan hebben, maar koud en een veel hoger watervolume. Onze packrafts kunnen het aan, maar onze kennis en kunde schieten te kort. Tijd om daar wat aan te veranderen.

Het valt nog niet mee om een kajakschool te vinden die twee packrafters de beginselen van wild water bij wil brengen. We proberen drie scholen en één durft het aan. Nadat we ’s maandags ons helemaal suf getrapt hebben op de mountainbikes, worden we ’s avonds teruggebeld door Motion Outdoor Lofer. In de stromende regen melden we ons de volgende ochtend bij de kajakschool. Adam Gray gaat ons de komende twee dagen de grondbeginselen van wildwatervaren leren op de Saalach. Hij woont in Zuid-Afrika, waar hij zijn eigen outdoor bedrijf, Oribi Outdoors, heeft. Als de krokodillen in Afrika gevoerd zijn, komt hij vakantie houden in Oostenrijk als kajak- en raftgids bij Motion.

01
Begin van de wildwater les met Adam Gray.

We lenen wetsuits en helmen en gaan dan op pad met onze eigen packrafts. Adam is gelukkig open minded wat onze packrafts betreft. Hij heeft er al eens iets over gelezen in een kano blad en is nieuwsgierig naar wat ze kunnen. Wij zijn blij dat we les kunnen krijgen in onze eigen bootjes. We leren vanalles over veiligheid, ferrying, eddy currents. Sommige dingen hadden we al gelezen in het Packrafting! boek van Roman Dial en zelf geoefend, maar met de uitgebreide uitleg van Adam begint het pas te leven. Bij het surfen op een grote golf leert Fred een belangrijke les: “You learn the most if you stay inside the boat.”

03
Fred duikt als hij probeert te surfen op een golf.

05
Een frisse duik.

We oefenen in het zoeken en spelen in eddies, waar we de tweede dag mee verder gaan. Dan bekijken we een moeilijker en technischer stuk rivier en doen dat stuk drie keer om goed te oefenen en verschillende lijnen te bevaren.

12
Oefenen van een technischer stuk in de Saalach.

14
Oefenen van een technischer stuk in de Saalach.

Daarna hebben we aandacht besteed aan veiligheid: We hebben gezwommen door white water en gegooid met throwbags om elkaar te kunnen helpen aan de kant te komen.

11
Oefenen van het in- en uitgaan van eddies.

Wij vonden het een leuke cursus. We hebben veel geleerd in een fijne atmosfeer. De debieten bij Lofer waren: 13-aug 12 m3/s en 14-aug 10 m3/s.

Klik hier om alle foto’s te bekijken.

Film

Karnischer Höhenweg

“We gaan toch niet weer de eerste dag 1500 hoogtemeters lopen?” Telkens als we een trektocht doen, willen we het liefst vanuit het dal vertrekken en meteen in het gebergte komen. Elke keer slepen we een zware rugzak met al het eten vele hoogtemeters omhoog en elke keer zeggen we tegen elkaar dat we de eerste dag een beetje moeten inlopen en het rustiger aan moeten doen. “Ja hoor, we zien wel.”

We zien wel, dat wordt het thema van deze wandeltocht. We nemen voor zeven dagen eten mee, starten vanaf de camping in Sillian/Tassenberg om over de Karnischer Höhenweg te lopen. We doen rustig aan bij het vertrek en stijgen over pad 32 door het bos naar Hollbruck. Daar drinken we nog een bakje koffie en eten we een apfelstrudel voor de nodige energie. Via pad 15 vervolgen we onze weg omhoog naar de Höhenweg.

DSC_1087
Hollbruck.

Afgelopen jaar is er veel sneeuw gevallen, zelfs nog laat in het jaar. Dit jaar hebben we dan ook meer over sneeuw gelopen dan voorgaande jaren. We hebben veel ervaring op kunnen doen dit jaar, maar blijven ons afvragen wat de minimale dikte van een sneeuwbrug moet zijn om er nog veilig overheen te kunnen lopen met bepakking. Op weg omhoog vinden we een mooie sneeuwbrug van 10 cm dik, een cm of 30 boven de grond. Het testoordeel luidt dat zo’n sneeuwbrug Fred + bepakking makkelijk kan dragen. Pas na een keer of acht hard springen, zakt Fred erdoor. Een gat van twee schoenen groot blijft achter.

Tegen het eind van de middag zetten we de tarp op onder het Hochgräntenjoch. Hebben we toch 1500 hoogtemeters gelopen. Het pad was erg steil maar liep gemakkelijk, we stegen als vanzelf.

DSC_1140

Op het joch ligt een soldatenkerkhof van de Eerste Wereldoorlog. We zullen ook deze tocht veel overblijfselen uit deze wereldoorlog tegenkomen, omdat er flink gevochten is op de grens tussen Italië en Oostenrijk. Wat een verschil met hoe het nu is hier: een prachtige omgeving en op de hutten na is het op de hele route ongelooflijk stil.

DSC_1178
Soldatenkerkhof bij Hochgräntenjoch.

Omdat we het tijdens onze vorige tocht in Italië bij ongeveer dezelfde temperaturen en hoogtes erg warm hadden ’s nachts, besluiten we deze keer onze zomerslaapzakken mee te nemen. Helaas, de eerste nacht wordt het 3C. We doen extra lagen kleren aan, maar slapen niet al te best. Later in de week is er minder wind en stijgt de nachttemperatuur gelukkig weer. Overdag is het zonnig. Ondanks dat we al aardig bruin zijn geworden door de vele zonuren, verbranden we toch! Op deze hoogte is blijkbaar toch meer UV dan we denken.

Op weg naar de Neue Porzehütte worden we ’s ochtends opgeschrikt door het luide gefluit van een bergmarmot. Hij zit maar een meter of vier van ons af en blijft rustig zitten. De bergmarmotten zijn goed vertegenwoordigd in de Alpen en een aantal zijn veel minder schuw dan we gewend zijn.

DSC_1316

We komen ook eindelijk eens twee andere wandelaars tegen die met de tent rondtrekken. Ze vertellen waar ze gebivakkeerd hebben en we zien daar inderdaad nog wat platgetrapt gras. In alle gebieden met hutten waar we rondtrekken met de tent, valt het op hoe weinig andere mensen we zien met een tent. Bijna iedereen slaapt in de hut.

Naast de bergmarmotten zijn de schapen ook goed vertegenwoordigd in dit deel van de Alpen. Ook zij hebben het warm: we komen een kleine kudde tegen, die met zijn allen tegen elkaar aan staan met hun kop in het kleine beetje schaarse schaduw dat er te vinden is in de omgeving.

DSC_1292
Dringen voor de schaduw.

Vandaag komen we nog een marmot tegen. Deze heeft zo’n lekker stukje gras gevonden dat we hem tot twee-en-een-halve meter kunnen naderen zonder dat hij fluit of wegrent. Misschien is hij wel bijziend!

Tijdens het maken van een nachtopname wekken we per ongeluk een vos. Hij laat van zich horen, maar laat zich jammergenoeg niet zien. De tweede keer dat hij zich laat horen die nacht, slaapt Fred gewoon door.

Op het bord naar het Hochweißsteinhaus heeft iemand met viltstift geschreven: “gefährliches Schneefeld”. We hebben van te voren geïnformeerd bij de VVV of er nog veel sneeuw ligt op onze route en zij verzekerde ons dat het sneeuwvrij is. We hadden ook ingeschat dat er misschien nog wat kleine sneeuwveldjes zouden kunnen zijn, maar een groot sneeuwveld hadden we niet verwacht. Er is een pad omheen aangegeven, maar achteraf vonden we het pad eromheen gevaarlijker dan over het sneeuwveld te gaan. Vanaf de andere kant staat een paar bordjes met “Weg gesperrt.”

De rest van de route na het Hochweißsteinhaus wisselt tussen karresporen en paadjes door het bos. Weinig vergezichten op hoge bergen helaas.

Bij de Wolayer See-Hütte is het het drukste van het hele traject. Vanaf drie kanten kun je vanuit het dal naar deze hut komen en het is weekend. Beide faktoren zorgen voor grote drukte. We komen er tegen twaalf uur aan en trakteren ons op een warme maaltijd om de calorieën aan te vullen.

DSC_1389
Wolayer See-Hütte.

We kijken onderweg onze ogen uit als we iemand tegenkomen met een strimmer om het gras te maaien. Wat doet hij hier in de bergen? Daar zijn de vele koeien toch voor? Het duurt tot vanavond voordat we snappen wat hij hier doet: Delen van het pad die niet zo vaak gelopen worden, worden al snel overwoekerd. Deze meneer maait daar het gras en onkruid, zodat de mensen het pad kunnen blijven zien. Wij hebben dit nog nooit gezien!

Bij het Plöckenhaus horen we een helikopter rondcirkelen. Er is een reddingsaktie aan de gang en ze halen vier klimmers uit de wand van de Frischenkofel.

Op de kaart staat aangegeven dat ’s zomers een bus rijdt vanaf het Plöckenhaus om wandelaars naar het dal te brengen. (Deze bus rijdt niet in het weekend) Wij lopen door, maar gaan niet de hele Karnischer Höhenweg lopen. Het deel na de Plöckenpass is meer door de bossen en geen hooggebergte meer. Wij besluiten nog een “stukje” door te lopen en dan de Polinik te beklimmen. Daarna kunnen we afdalen naar het dal.

We lopen langs de Grünsee, wat privégrond blijkt te zijn. Er stromen hier nog een paar riviertjes, maar we willen wat hoger staan en dan kunnen we net zo goed daar water nemen. Een slechte beslissing blijkt achteraf. De hogergelegen riviertjes staan allemaal droog. We moeten helemaal doorstijgen tot de Obere Spielbodenalm voordat we een bronnetje vinden die nog water geeft. Bij de alm zit een boer te genieten van het zonnetje. We vragen hem of we water mogen pakken en hij knikt instemmend. We vullen onze waterzak en veldfles en vertrekken weer richting Polinik. Hij blijft ons observeren totdat we uit het zicht verdwenen zijn. Hij snapt er niets van, zo laat op de dag nog twee mensen die met bijna tien liter water de berg op lopen.

We eten wat op het plateau. Er staan nog veel koeien in dit dal dus lopen we toch nog een stuk door voordat we onze tarp opzetten. Het zal niet de eerste keer zijn dat we ’s nachts vriendelijk gewekt worden door onze grazende en melk-producerende vrienden. Als we de pas (Spielbodentörl) bereiken, laten we per ongeluk een paar gemzen schrikken. Ze hadden vast geen mensen meer verwacht zo laat. Ze blazen hard om elkaar te waarschuwen en stormen daarna naar beneden. Onderweg trappen ze nog flink wat stenen los. Ze komen nog één keer terug, wat later op de avond, maar laten niet meer van zich horen.

DSC_1402
Top Polinik.

Om tien uur de volgende ochtend staan we op de top van de Polinik. Het uitzicht is prachtig, maar het is ook merkbaar dat het neveliger is dan in het begin van de week. Vlak voordat we weer willen afdalen, komen we nog een wandelaar tegen. Aan de blik in zijn ogen is te zien dat hij niet verwacht had dat er al mensen voor hem op de top zouden staan. We dalen af naar de pas en daarna naar Mauthen en Kötschach via pad 430.

DSC_1411
Polinik gezien vanuit Kötschach.

Helaas rijden er op zondag helemaal geen bussen of treinen. We treffen toevallig een Duitse familie die ook gewandeld heeft en in dezelfde richting terug willen. We besluiten een taxi te delen. Het duurt twee uur voordat die ons op kan halen en daarna nog een uur rijden door het dal voordat we terug zijn op de camping. De hele week hebben we prachtig weer gehad, zon, heldere nachten en heel soms onweer in de verte. Zodra we de camping oprijden regent het pijpestelen. Wat een timing.

In alle boeken waar deze tocht in vermeld staat, staat geschreven dat het een drukke tocht is. Wij hadden IJslandse Laugavegur taferelen verwacht, waar je de hele tijd mensen ziet en dezelfde mensen tegenkomt. Het blijkt dat de drukte zich voornamelijk concentreert bij de hutten. Bijna elke hut is gemakkelijk te belopen vanuit het dal en vele dagjesmensen doen dit. Over de hoogteweg zelf komen we een paar mensen tegen, zeker niet de drukte die we gevreesd hadden.
De tijden die in ons boek vermeld staat, zijn niet altijd correct. De tijden die de Oostenrijkse borden vermelden kloppen een stuk beter met de tijden die wij gelopen hebben.

Klik hier om alle foto’s te bekijken.

Film

Bibliografie

Bergverlag Rother GmbH, München
Hüttentrekking Band 1, 32 Mehrtagestouren von Hütte zu Hütte
Ralf Gantzhorn & Andreas Seeger
ISBN 978-3-7633-3007-2

Kompass Wandern – Rad – Skitouren
1:50 000
47 Lienzer Dolomiten / Lesachtal
Karnischer Höhenweg