Are you finished?

Het is al een paar uur donker als we gestommel horen buiten. Tien voor negen, een skiër. “Are you finished?”, vraagt hij. Are you finished? De woorden raken me alsof ik ruw ontwaak uit een diepe slaap. Hoezo, are you finished? “Ehm, excuse me?” is het enige wat ik kan antwoorden. “Are you finished?” vraagt hij nogmaals. Het kwartje valt niet. “Ehm, yes?”. Het zal wel, wat een rare vraag. Ik vraag hem naar zijn nationaliteit. “Finland.” Nu valt het kwartje: “Are you FINNISH?”

Z’n pulk is kapot. Een andere skiër heeft hem provisorisch gerepareerd. Hij vertrouwt het niet en wil zo snel mogelijk terug naar de bewoonde wereld. Hij is zo laat omdat hij twee dagetappes in één dag gedaan heeft. Zelf vindt hij het niet laat, hij kwam iemand tegen die om half twaalf bij een hut aankwam.

P3130226

We zijn in Finland in het nationale park Urho Kekkonen. Onze Finse hutgenoot wil naar Lankojärvi net als wij. Het sneeuwt vandaag en de route die we nemen heeft geen scootertrack. We gaan traag vooruit door deze dikke, witte deken van sneeuw. We stoppen op 1/3 van de route voor de lunch. Te traag, we zullen in het donker aankomen. Via een andere pas gaan we naar Tuiskukuru, een hut die dichterbij ligt. We komen onze Finse hutgenoot nog één keer tegen, hij gaat wèl door naar Lankojärvi.

De omweg naar Tuiskukuru is de moeite waard. Een leeg landschap tot de pas, daarna wijzen besneeuwde struikjes als standbeelden ons de weg het andere dal in. De struiken gaan over in bomen die, door sneeuw behangen, bijzondere vormen aannemen. Het is een surrealistische wereld en wij zijn er de enige mensen.

P3150369

P3150408

A state of agony and torment created by the sudden sight of one’s own misery.
– Kundera

P3160418Tuiskukuru

P3160422Tuiskukuru

P3160434Tuiskukuru

P3160444Lankojärvi

Eerder in de week zijn we in de snijdende wind op weg naar Sarvioja. Op de kaart staan alleen zomerroutes en het zomerpad gaat hier ergens linksaf. Geen idee waar. Het sneeuwt en waait hard. Eigenlijk moet ik een extra jas aan en m’n wanten. Mijn duimen doen zeer van de kou. Toch doorgaan, nog een klein stuk dan zijn we uit de wind.

Afgelopen nacht hebben we het noorderlicht bewonderd bij Porttikoski: een hut in het bos langs de rivier. Idylisch. Zo verschillend van deze plek, koud en guur. Waar is dat stomme pad toch? De plaats die de kaart aangeeft is veel te steil voor ski’s met een pulk.

Tijdens deze wintertocht in Finland komen we één Fin tegen en heel veel Tsjechen. Tsjechië… Hebben ze daar niet een woord voor dit geploeter? Litost, onvertaalbaar. Kundera omschrijft het als “a state of agony and torment created by the sudden sight of one’s own misery.” Wat een dramatisch woord, ik ken geen equivalent in het Nederlands.

P3150363

“Gaat het nog?”, vraag ik. – “Ja hoor, het is gewoon zwaar.” Toch even stoppen. Dikkere jas aan, wanten aan en overleg. Welke opties hebben we? Optie één is teruggaan. Dat is geen optie. Optie twee, op de gok naar de geplande hut. Geen beste keuze: er is een aardige kans dat we de hut niet halen of dat we niet eens omhoog komen in dit steile terrein. De derde optie is om rechtdoor het volgende dal in te gaan. Daar liggen drie overnachtingsplekken in de buurt van onze route: een open schuilhut, een turfhut en Luirojärvi. Luirojärvi ligt het verst weg, dat halen we niet meer voor het donker. We mikken op de turfhut, hopelijk haalbaar in de schemer.

De jas en wanten zijn heerlijk warm. M’n duimen doen al snel geen zeer meer en het gevoel komt langzaam terug. Het einde van de pas nadert. Litost, een woord met een dramatische lading. Het betekent zoiets als jezelf ellendig voelen en je daar dan bewust van worden. Volgens Kundera wordt het gevolgd door wraak. Wraak op de oorzaak van de ellende en dat ben je natuurlijk niet zelf.

P3150362

We skiën door. Aan het einde van de pas zijn we uit de wind en precies daar komt de zon achter de wolken vandaan. We beginnen te dalen wat het skiën minder vermoeiend maakt. De wereld ziet er plots een stuk vrolijker uit. Kundera mag z’n wraak houden. We pakken het moment en houden pauze achter een paar bomen. Warme thee, een koek en de zon in Fins Lapland. Genieten, dat woord kennen ze toch ook in Tsjechië?

P3130280

Het turfhutje Raappana ligt in het bos op een schiereiland. We bereiken het in de schemer en kunnen nog maar net de kachelpijp van de kale bomen onderscheiden. De kachelpijp is het enige waaraan je dit kleine holletje onder de dikke sneeuw kan herkennen. Gelukkig heeft iemand de deur al uitgegraven.

Binnen is het twee bij twee meter groot. We zitten uit de wind en het avondeten pruttelt op onze gasbrander. Eten, thee na en dan vallen we in een comateuze slaap. “Are you finished?” – “Yes we are.”

P3140324

P3140302 - P3140316_blended_fused

P3130298

Foto’s

Klik hier om alle foto’s te zien.

Bibliografie

Karttakeskus ulkoilukartta
Saariselkä Sokosti
1 : 50 000

Praktisch

Wij eindigen onze tocht in Kiilopää. De bussen vanuit Kiilopää naar het vliegveld gaan onregelmatig! Op de website van het vliegveld staat dat er alleen bussen gaan als er een vliegtuig vertrekt of aankomt. Dit is niet helemaal correct. Er gaan alleen bussen als er een vliegtuig van een Scandinavische maatschappij vertrekt of aankomt. Wij vlogen met Transavia, er kwam geen bus en hebben op het laatste moment een taxi kunnen regelen. Een hele ervaring: in een taxi met 130 km/h over bevroren wegen vliegen.

Onze eigenbouw pulk heeft touwen in plaats van stokken. Stokken kunnen breken, touwen zijn duurzamer en makkelijk te repareren. Ze hebben ook een nadeel want bij het afdalen probeert de pulk je in te halen. Om dat tegen te gaan hebben we het idee van Ivo gebruikt van een automatische rem. De rem werkt verbazingwekkend goed. Zelfs op steile, niet te skiën stukken remde de pulk ver voordat hij me zou raken.

P3130230