Skiftende bris*

Rondtrekken zonder plan is iets anders dan doelloos zwerven. Zonder plan vertrekken we naar Noorwegen, een reis in twee delen, we gaan naar Børgefjell NP en Lomsdal-Visten NP. Deze keer niet het gemak van paadjes, gekleurde verfstippen of luxe hutten van de DNT. Zweeds Sarek wordt ook wel de laatste Europese wildernis genoemd, maar deze twee Noorse parken zijn bijna even wild.

011

Børgefjell

Als de trein stopt, schieten we meteen de conducteur aan. “Twee kaartjes naar Majavatn alstublieft.” Bij Majavatn staat in het overzicht Stopper ved behov, stopt alleen op verzoek. Een half uur later stappen we uit, we zijn inderdaad de enigen.

We gaan op weg naar Jengelvatnet, een visparadijs in Noorwegen. Onderweg komen we de grootste groep mensen tegen van de komende drie weken: vijf vissers keren net terug van het meer. Gedurende de rest van de tocht komen we sporadisch nog een paar mensen tegen, de meeste zijn met z’n tweeën, Noren en zijn er om te vissen. Ook wij proberen soms te vissen, maar nemen er veel te weinig tijd voor. Tussen het opzetten van de tent en het eten van een soepje willen we wel een half uur een lijntje uitgooien. Rammelende magen maken ons daarna snel attent op de vriesdroogmaaltijden die we elke dag meeslepen in onze rugzakken.

019

Niet alleen de vissen spelen verstoppertje. In het nationale park zien we overal rendierenpoep, maar geen rendier. We vinden de eerste kuddes als we de Bȧtskardet pas bereiken. We overnachten op de brede pas, waar we nog een paar keer bezocht worden door de kuddes. Ze schrikken van onze tarp en hoesten om het gevaar aan de anderen te vertellen. Daarna nemen ze de benen.

We verlaten Børgefjell via het Simskardet dal. Een zandpad verbindt de parkeerplaats met de geasfalteerde weg. Juist als we over dat zandpad lopen, zien we een slaperige vos. Een vos! Deze schuwe en sluwe beesten hadden we niet verwacht te zien. Ook hij loopt liever over het vlakke pad dan zich door de bosjes te moeten dringen.

082

Het omslagpunt tussen de twee nationale parken brengt ook een omslagpunt in het weer met zich mee.

073

Lomsdal-Visten

Het omslagpunt tussen de twee nationale parken brengt ook een omslagpunt in het weer met zich mee. Børgefjell doorkruisten we met prachtig weer. Veel zon, af en toe een buitje. In Lomsdal-Visten worden we verwelkomt met vier dagen aaneengesloten regen. Soms is er een hutje waar we gebruik van kunnen maken, soms lopen we ons vast in het slechte weer. Het eerste idee is om de doorsteek naar de zee te maken. In een lange dag lopen we door tot het Litlskardvatnet meer. Na de regendagen is de karstgrond met een paar centimeter planten zo verzadigd dat het verschil tussen moeras en riviertjes begint te vervagen. Nergens kunnen we onze tarp kwijt, zodra je hier gaat liggen, druk je de grond zo ver in dat je je eigen poeltje creeërt. Lang rondkijken of discussieren over een plek kunnen we ook niet, de wind jaagt zo hard door het dal dat we flink afkoelen in onze natte kleren. Er zit niets anders op dan op onze eigen stappen terug te keren. Anderhalf uur hebben we hier omhoog gezwoegd, afdalen duurt een uurtje. We koken in de tarp en vallen daarna in slaap.

102

103

De dag erna proberen we het opnieuw. Anderhalf uur omhoog, de rivier staat hoog en stroomt snel. De wolken dalen over het meer. We twijfelen maar weten te weinig van de vervolgroute om met dit weer door te gaan. We besluiten terug te gaan en het via een ander zijdal te proberen.

Ook in Lomsdal zitten de rendieren op specifieke plaatsen. We komen een vrolijke kudde van een zeventigtal dieren tegen tussen Grønfjellet en Storklumpen. Een eland zien we de laatste dag, ook in de stromende regen. Het fototoestel zit diep weggestoken in de rugzak om het te beschermen tegen de nattigheid. We zijn net op tijd om toch nog een fotootje te maken van het grote beest met breed gewei.

Een paar minuten later staan we voor een afgrond. Een meter of vijftig loodrecht naar beneden. Het lijkt alsof we vast zitten op een grote rotsband. We gaan terug naar de plek waar we de eland hebben zien afdalen en vinden zijn sporen. Sporen die over een steil paadje naar beneden gaan. Het herinnert ons eraan dat dit zijn land is en wij zijn enkel bezoeker.

134

Ze lachen breeduit: “Ah, daarom zijn jullie vandaag teruggekeerd, jullie vertrouwen de Noorse jagers niet!”

112

125

Als we aan het eind van ons avontuur Trofors binnenlopen worden we voor de supermarkt aangesproken in het Noors door een oude, grijze man en een man met maar één arm. Jeg snakker ikke Norsk, ik spreek geen Noors. Ze gaan meteen over op het Engels en vragen of we in Lomsdal geweest zijn. Ja, we hebben drie weken rondgetrokken door Børgefjell en Lomsdal. “Drie weken? En alleen maar gewandeld?” Inderdaad. De oude man kijkt naar onze rugzakken. “Licht gewicht?” Inderdaad. Heel on-Noors allemaal: kleine rugzak, licht, geen rustdag om te vissen. Hij zegt dat hij komende week ook naar Lomsdal gaat. We herinneren ons dat het vandaag 10 september is, de opening van het jachtseizoen. Ze lachen breeduit: “Ah, daarom zijn jullie vandaag teruggekeerd, jullie vertrouwen de Noorse jagers niet!” Nadat we nog even doorpraten over de mooie natuur hier, nemen we hartelijk afscheid. Afscheid van dit spontane gesprek en afscheid ook van de prachtige, wilde natuur hier. Het voelt alsof de terugreis al begonnen is.

064

085

089

130

Klik hier om alle foto’s te bekijken.

Film

Route

Deel 1: Majavatn – Breidskardfjellet – Søre Bisseggvatnet – Nordre Bisseggvatnet – Simskardet – Bȧtskardet – Breidskardelva – Strendene

Deel 2: Strendene – Stavassgȧrden – Litls Kardvatnet – Stavassætra – War monument – Storklumpen – Feitskardet – Stavvatnet – Tinden – Øvergȧrdsvatnet – Trofors

Beklommen bergen: Col of Kvigtinden, Litl Kjukkelen, Breidskardfjellet, Storklumpen, Tinden

Bibliografie
DNT, Uglant IT
Børgefjell Nord
Turkart 1 : 50 000

DNT, Uglant IT
Børgefjell Sør
Turkart 1 : 50 000

Nordeca
10114 Vistfjellan
1 : 50 000
ISBN 978-82-8278-114-5

Hoe tem je een groene Llama?

‘Bitter water’, denk ik, als ik een mond vol water uit de Markkleeberger See doorslik. Waarom werkt dat reptielenbrein toch zo snel en zo goed? Waarom duurt het even voordat de meer intelligentere delen van je hersenen het overnemen? We zijn in het Kanupark Markkleeberg waar ze 10000 liter water per seconde door een betonnen goot pompen. Geen mens drinkt zo snel.

01

Nog een paar witte schuimkoppen voor ik door de stroming uitgespuugd wordt in het rustige meertje. Vanochtend begon onze packraft cursus met het oefenen van verschillende peddelslagen. Na de basis peddelslagen heeft onze instructeur, Jurgen, ons meegenomen naar het grasveldje om te oefenen met de throwbags en uitleg te geven hoe je iemand kan redden. Natuurlijk blijft het niet bij oefenen op het droge. De zon begint goed te branden op onze drysuits, we mogen het water in om af te koelen. ‘s Middags gaan we weer de boot in om het geleerde in de praktijk te brengen. “Het geleerde” bevat niet alleen de peddelslagen, ook het zwemmen.

04

Kanupark Markkleeberg ligt aan de Markkleeberger See in de buurt van Leipzig. Het is een open kolenmijn geweest zoals je die meer kan vinden in dit deel van Duitsland. De kolenmijn is volgelopen met grondwater en uitgebouwd tot een recreatiegebied. Het Kanupark was eigenlijk bedoeld voor de Olympische zomerspelen van 2012. Uiteindelijk zijn deze spelen in London gehouden en doet het park dienst als trainingslokatie. Het bestaat uit een 130 meter lange trainingsbaan en een 270 meter lange wedstrijdbaan. De trainingsbaan wordt voornamelijk gebruikt om te leren kayakken. De wedstrijdbaan wordt gebruikt als familieuitje met grote rafts of door playboats.

05

Om te leren packraften is de trainingsbaan goed geschikt. Je kunt er goed oefenen met kehrwasser, walzen, stufe, etc. De wedstrijdbaan is vooral overleven. Er is één rustpunt in deze 270 meter lange aaneenschakeling van schuimend en persend water. Goed voor een stevig gevulde dag waterpret.

Film

*) Het likken aan de lens is een bekende truuk om de druppels minder aan de lens te laten plakken.

Thigh straps voor in de packraft

Om betere controle over onze packrafts te krijgen, hebben we thigh straps gemonteerd.

01

Goede (maar oude) handleidingen om thigh straps te maken en monteren vind je bij: The Roaming Dials – Thigh straps how to en Things to luc at – Pimp my packraft.

02

In tegenstelling tot wat gemeld wordt op bovenstaande websites hebben we wel grab-loops van Alpacka gebruikt: een gesprek met de importeur in de EU leerde ons dat de grab-loops (mits op de juiste manier gelijmd) 175 kg kunnen houden. Zij hebben meerdere thigh straps gemonteerd en geen problemen ermee ervaren. Let op dat je de goede lijm gebruikt en op de goede manier verlijmd!

03

In 2012 hebben we ook grab-loops gemonteerd, zie artikel: Bagage bevestiging maken aan packraft. Voor de nieuwe grab-loops hebben we dezefde procedure gevolgd op één kleinigheid na: Vlak voor het samendrukken van de grab-loop op de boot, hebben we de grab-loop al een paar seconden voorverwarmd. De lijm wordt dan weer iets kleverig, waardoor hij meteen aan de boot hecht. Vooral voorin de boot is dat erg fijn.

GR571, Vallées des Légendes

Pinksteren. Volgens de weersverwachting wordt het 29C en zonnig, met twee dagen kans op buien. We nemen deze keer geen tent mee, maar een tarp, dat zal wel genoeg zijn voor deze temperaturen en wat regen.

We stijgen naar Les Tartines en kijken naar de samenvloeiïng van de Ourthe en de Amblève. Bij een tweesprong ligt een boer in het gras een uiltje te knappen. We groeten hem en vragen in ons beste Frans of dit de weg is naar Oneux. Hij wijst inderdaad naar de kant die we opgaan en zegt: “Un bon kilomètre, … et demi peut-être”. We bedanken hem, hij zet zich weer in het gras en gaat verder met rusten.

P6072099d
Uitzicht op Comblain-au-Pont (Rivage).

De GR blijft vandaag voornamelijk op hoogte met mooie uitzichten over de dalen van de Ourthe en de Amblève. Het weer is broeierig en zwetend lopen we rond een uur of drie Martinrive binnen. Eigenlijk nog te vroeg om te stoppen. “Gelukkig” is de camping al zes jaar gesloten en staat het gras er heup-hoog. We lopen door tot Aywaille, waar een fiets-festival aan de gang is. De camping is vol, maar voor een klein tentje is altijd wel plek.

P6082147
Camping Domaine Château de Dieupart.

De volgende dag begint met een bui. We hebben net onze tassen gepakt en wachten af. De bui laat de temperatuur dalen en lekker fris beginnen we weer te stijgen. Langzaam wordt de dag weer net zo broeierig als gisteren.
In het bos is een trailrun aan de gang. De trailrunners zijn net gestart als wij omhoog lopen. Drie-en-dertig kilometer lang is het. We zullen ze nog een paar keer tegenkomen vandaag.
Als extraatje lopen we vandaag een rondje door het Ninglinspo dal. Door het bos lopen we naar het begin van het dal. Een bos vol met steekvliegen en andere onaardige insecten. Vanaf het begin van het dalletje loopt het weer omlaag: 350 meter in drie kilometer, net naast het beekje of soms erdoorheen. Hoe lager we komen, hoe drukker het wordt, met als toeristisch hoogtepunt de aankomst in het dorp Nonceveux.

P6092316

In Nonceveux is een camping, maar voor de tweede keer vinden we het te vroeg om te stoppen. Langs de Amblève lopen we door naar Fonds de Quarreux. Er is daar een kleine, rustige camping, genaamd au Moulin du Diable. De naam is een verwijzing naar de lokale legende: De Fonds de Quarreux zijn de rotsblokken die hier in de Amblève liggen. De molenaar, Hubert Chefneux, zou een prachtige molen beloofd zijn als hij zijn ziel aan de duivel zou geven. De vrouw van de molenaar was bezorgd om de ziel van haar man en verstopte zich in de molen met een medaille van Notre-Dame de Dieupart in haar handen. Hierdoor wilde de molenwieken niet meer draaien. De duivel werd gek en van woede heeft hij de molen kapot gemaakt: de enorme stenen vielen één voor één naar beneden in de Amblève.

Volgens ons zwerft die duivel nog ergens rond daar: om drie uur ‘s nachts maakt hij ons wakker met onweer en hagelstenen ter grootte van flinke knikkers. Onze tarp doorstaat deze beproeving van een minuut of twintig zonder problemen. ‘s Ochtends vroeg zien we de duivel in het bos tegenover de camping. Hij kijkt ons een beetje grijnzend aan:

P6092243
Diable du forêt.

De GR571 verlaat nu weer de Amblève en gaat langs het beekje de Chefna omhoog. Eigenlijk vinden we dit beekdal nèt iets mooier dan de Ninglinspo. Er wordt minder gelopen, de paadjes zijn nèt iets smaller, kronkeliger en we zijn er op het juiste moment: ‘s ochtends nadat het ‘s nachts geregend heeft. De zon staat nog laag en het bos dampt nog mysterieus uit, een prachtige ochtend.

P6092283
Beekdal van de Chefna.

P6092299
Beekdal van de Chefna.

We lopen door tot Coo. Ondanks dat in beide boekjes geen camping vermeldt staat in Coo, is die er wel. We zetten de tarp neer en beginnen te koken wanneer de lucht ineens zwart kleurt. We halen de pan van het vuur en gaan onder de tarp zitten. Twintig minuten lang probeert de wind aan alle kanten grip op onze tarp te krijgen en dondert en bliksemt het boven ons. We horen bomen kraken in de wind. Als het voorbij is, blijkt de camping zonder stroom te zitten. Er is een boom op de elektriciteitskabel gevallen en die is gebroken. De Amblève is in de twintig minuten een centimeter of tien gestegen en bruin gekleurd. Na ons avondeten, helpen we de beheerder met het opdrinken van de Bellevaux Blanche. Zonde toch als zijn bier warm wordt omdat de koeling het niet doet?

P6102351
Cascade de Coo.

P6102354
Panorama op Coo en de spaarbekkens.

Dit is het eerste van drie delen van de GR571. Het laatste stukje gaat op hoogte van Coo tot aan Trois-Ponts met mooie uitzichten op de route die we gelopen hebben. In het bos zien we pas de schade die de storm heeft aangericht: ontelbaar veel afgewaaide takken en meer omgevallen bomen dan we hadden verwacht.

P6102376
Point de vue de Ster.

In Trois-Ponts nemen we de trein terug naar ons beginpunt. De GR571 smaakt naar meer. Lekker rustig, mooie natuur en zo dichtbij!

P6102367d
De trein van Trois-Ponts.

Klik hier om alle foto’s te bekijken.

Bibliografie
Op pad met rugzak en tent
Sjef van de Poel
Uitgeverij Elmar
ISBN 90-389-1339-7

GR571, Vallées des Légendes Amblève, Salm, Lienne
Topo-Guide du Sentier de Grande Randonnée
ISBN 2-9600450-6-8

Bogs, moorland and a dinghy on the Dee

“We zijn op tijd vertrokken en hebben een goede staartwind. Onze navigatiecomputer geeft aan dat we een kwartier voor de normale aankomsttijd zullen landen op Aberdeen”, aldus de gezagvoerder van de KLM. In realiteit stonden we pas vijf uur later op het vliegveld van Aberdeen: het Schotse weer bedekte het vliegveld met een dikke deken van mist, waardoor we zijn doorgevlogen naar Glasgow. Daarna is het nog drie uur naar Aberdeen met de bus.

Eigenlijk is het best goed weer hier. Er hangt dikke mist rond Aberdeen, maar in de rest van Schotland is het zonnig. Een dag later dan gepland stappen we uit de trein in Aviemore. In een klein zonnetje lopen we naar het begin van de Lairig Ghru.

15
Lairig Ghru.

De Lairig Ghru is één van de paden die de Cairngorms van noord naar zuid doorsteken. We gaan een paar dagen door de Cairngorms lopen, waar de river Dee ontspringt. Daarna blazen we onze packrafts op, om over deze rivier bijna honderd kilometer terug naar zee te peddelen.

“You are going to do what? Walk from here to the Dee and then paddle back to sea? Haha, I feel better already!”

We eindigen de dag in een miezelregen net achter de Pools of Dee. Als rond een uur of negen de schemer langzaam in begint te vallen, zien we twee vrouwen en een hond aan komen lopen. Ze zijn vandaag vertrokken uit Aviemore, om naar Devil’s End te lopen en terug. Misschien toch een beetje te ver voor één dag, vertellen ze lachend. “Nee, we gaan niet overnachten, morgen moeten we weer naar het werk.” Ze hebben nog genoeg te eten en ze hebben een stevige zaklamp mee. Als ze maar langs de Pools of Dee zijn voor het donker is, want daarna is er een goed pad terug naar Aviemore. Het enige wat ze missen zijn hondekoekjes. Hond Skye heeft de hele dag nog niets gegeten. Ze vragen naar onze plannen en barsten dan in lachen uit: “You are going to do what? Walk from here to the Dee and then paddle back to sea? Haha, I feel better already!” Als wij in onze slaapzak rollen, lopen zij verder naar Aviemore.

14
Hoen.

The famous day two, waarin de spieren van zich laten horen, wordt vergezeld door the famous grouse. Overal zien we de Schotse hoenen, in het echt een stuk minder elegant dan de whisky reclame uit 2008. Vandaag is er geen wolkje aan de lucht en ‘s avonds zien we dan ook wat roder dan normaal. Nee, zonnebrand hebben we niet meegenomen.

Een aantal keren zien we mensen van het National Trust for Scotland, zo ook als we na de Cairngorms aankomen bij Mar Lodge. Deze meneer van het National Trust is bezig met het onderhoud van het landgoed en neemt even de tijd om een praatje te maken. Hij vraagt naar onze plannen en vertelt over de afgelopen winter. Zijn enthousiaste manier van vertellen verraadt dat hij trots op Schotland en trots is op zijn werk hier. Hij wenst ons veel plezier en succes, en stapt dan weer op zijn quad.

31
Mar Lodge.

Bij Victoria Bridge blazen we de packraft op. Even waren we bang dat onze planning te krap was. Een halve dag zijn we verloren door het uitwijken van het vliegtuig, maar door het prachtige weer zijn we sneller dan verwacht door de Cairngorms gelopen. Het moet nog steeds haalbaar zijn om tot zee te peddelen. De Dee is hier breder dan we gedacht hadden, er staat genoeg water en zelfs op de brede stukken is er nog stroming. Het valt niet zo op als je aan het varen bent, maar stiekum helpt de stroming meer dan verwacht. Snel zijn we Braemar voorbij en moeten we naar de kant. Net na Braemar is een hek over de Dee gemaakt om het wild te weren. In ons gidsje stond dat er een gat in het hek zou zijn ter grootte van een kajak, maar dat gat is al gerepareerd. Wij gaan uit het water, tillen onze spullen over het hek en stappen weer in.

Onverwacht snel komen we aan bij Invercauld Bridge, klasse 3 volgens ons gidsje. Zoals ons geleerd is, stappen we uit om de stroomversnelling te scouten. We overleggen even welke lijn we willen varen en proberen de markeringen in onze hoofden te prenten: “Net rechts langs het grote rotsblok in het begin, dat is het poortje. Dan de grote V van rustig water volgen en rechts van die grote witte schuimkop blijven.” Later zullen er nog een paar grote stroomversnellingen volgen. Wij vinden ze allemaal erg leuk en goed te doen.

37
Packrafting river Dee.

“Hi there, how are you? Was it you, who have been camping on the riverbank a few hunderd meters back? Beautiful spot, good choice!”

Aan het begin van de Dee is de rivier rustig en breed. Na Ballater wordt het iets smaller en zijn er meer stroomversnellingen. Daar zijn ook de vissers, in bijna elke bocht staan er wel één of twee. De oever van de Dee is versierd met kleine hutjes. Sommigen blinkend nieuw, anderen vallen bijna van rottigheid uit elkaar en bijna allemaal hebben ze een houtkachel. Door het grote aantal vissers vinden we het lastig om een plekje voor onze tent te vinden. Als we op een koude, regenachtige dag dan eindelijk onze tent neerzetten langs de kant zijn we erg blij om eindelijk even droog te zitten en wat te kunnen eten. Het nadeel van slecht weer, we nemen bijna geen pauze en eten te weinig snacks. De beschutting van de tent en het eten pruttelend op de brander is dan echt geweldig. Ondanks de wind en het hobbelige stukje grond waar we staan, slapen we allebei als een os.

We dachten dat we achter een bosje in een groene tent niet op zouden vallen. De volgende ochtend stappen we in onze packrafts en binnen een paar minuten komen we de eerste visser tegen. “Hi there, how are you? Was it you, who have been camping on the riverbank a few hunderd meters back? Beautiful spot, good choice!” De volgende visser een paar minuten later zegt precies hetzelfde!

25

Vanaf Peterculter wordt de Dee weer breed en rustig. Vlak voor we Aberdeen binnenvaren, zien we nog twee otters spelend in het water. Het was een week vol met prachtige ruwe landschappen, we hebben reeën gezien, veel zwaluwen en scholeksters en een heleboel kleine vogeltjes. Ondanks dat er dorpjes langs de Dee liggen, is nergens veel te zien van de beschaving totdat je bijna in Aberdeen aankomt.

Klik hier om alle foto’s te bekijken.

Film

Route
Aviemore
Old logging road
Lairig Ghru
Mar Lodge
River Dee tot Aberdeen

Waterstand Dee: 0.7 m – 0.8 m

Bibliografie
36, Grantown & Aviemore
Landranger Map
1:50 000

37, Strathdon & Alford
Landranger Map
1:50 000

38, Aberdeen
Landranger Map
1:50 000

UK Rivers Guidebook
River Dee – Above Braemar to Potarch

UK Rivers Guidebook
River Dee – Potarch to Banchory

UK Rivers Guidebook
River Dee – Banchory to Aberdeen